Peter Wijnants - Dagboek l Logboek

Vasthouden en loslaten

21/01/2010

"Dromen zijn niet meer dan een onbereikbaar verlangen, zelfs de mooiste zeepbel spat zodra je hem wilt vangen." Tekst uit een van de liedjes van Rob de Nijs. Sommige mensen hebben het vermogen om gevoelens en ervaringen sterk met elkaar te kunnen verbinden. Een liedje op de radio kan leiden tot heftige gevoelens en een lichaamsgeur kan intense emoties oproepen. Het enige dat je als mens nodig hebt, is het vermogen om dit te kunnen.

Het is een gift, althans, zo ervaar ik dit dan. En vanwege dit vermogen, ben ik gistermiddag met een paar fotocamera's in mijn bezit, richting Noorderhaven in Julianadorp getogen. Noorderhaven is de plek waar ik 27 jaar van mijn leven heb doorgebracht. Ik heb er gewerkt, deels gewoond maar voor een belangrijk deel ook het sociaal leven geleid. Het aantal jaren -27 maar liefst- is heel fors. Van mijn 17e tot bijna mijn 45-ste is eigenlijk een heel mensenleven.

Noorderhaven is een instelling voor verstandelijk gehandicapte mensen. Toen ik daar in 1975 begon, was ik nog een puber. Net van school met zijn ziel onder zijn arm met maar EEN vraag: wat moet ik nou verder met mijn leven. De keuze om te willen werken met en voor mensen met, wat we vandaag de dag een beperking noemen, leidde tot een levenslange verbintenis met de organisatie, de mensen en met de plek waar dit sinds 1971 gebeurde.

Als jonge knul kwam ik met slechts een tasje met kleren schuchter de personeelsflat Buitenhaven binnenlopen. Kamer 210, op de tweede verdieping was voor mij. Ik ging van 20 gulden zakgeld naar 900 gulden in de maand een wereld in die ik niet kende.

Ik heb intens van mijn leven op Noorderhaven genoten. Nog kan ik, als ik mijn ogen sluit precies die sfeer oproepen die ik in de jaren zeventig van de vorige eeuw heb mogen ervaren. Gek genoeg bestaat dit gevoel allen binnenin mijzelf, want toen ik gister gewapend met fotocamera's de flat op de gevoelige plaat vastlegde, voelde ik, hoe graag ik ook wilde, niets nostalgisch. De nostalgie had plaatsgemaakt voor ontluistering.

De flat wordt al geruime tijd niet meer bewoond. Ze is oud, verwaarloosd en aan het eind van haar latijn. Toch is het nog steeds de grote dame van vroeger, al heeft ze haar grandeur wel verloren. Ik voel me een pottenkijker. Werk immers al acht jaar niet meer bij Noorderhaven. De verbondenheid met dat wat was, stuurt me nu op deze missie: leg vast van waar je later niet meer naar kunt kijken. In die zin overstijgt de verbondenheid de al lang geleden ontbonden arbeidsovereenkomst.

Afgelopen week verscheen het boek over veertig jaar Noorderhaven. In woord en beeld wordt de lezer meegenomen naar dat wat soms al geruime tijd achter ons ligt. Tot mijn genoegen heb ik kunnen constateren dat mijn aanwezigheid en zeker ook mijn inbreng in het dagelijks leven, merkbaar in het boek is weergegeven. Daar ben ik heel dankbaar voor.

Vasthouden dat gevoel! Waarom? Met welk doel? Gelukkig ben ik niet de enige. Afgelopen zomer bezocht ik Nienke en Anny Iedema in Boyl, Friesland. Anny was de onderwijzeres van twee van mijn kinderen. Haar zus Nienke was mentrix van de flat waar ik gister anderhalf uur probeerde het verleden te pakken.

De flat wordt binnen twee maanden gesloopt. Ze heeft afgedaan, en zegt de jonge zorgmanager van vandaag helemaal niets. Niet alles blijft wat het is. Alles is eindig, zo blijkt dan maar weer. Ik weet instinctief dat het kijken naar plaatjes van weleer niet altijd iets oproept. Alleen heel soms. En daar doe ik het voor.
Ik leg vast om gevoel te kunnen oproepen en versterken. Zodra ik het gevoel wil vastleggen, zal het vervliegen. Maar terugkomen doet het. Op soms heel onvoorspelbare momenten.

Onvoorspelbare momenten zoals afgelopen zomer, toen het bezoek aan Nienke en Anny een feest van herkenning was. Ook zij hebben nog contact met collega's van weleer. Uitgezworven over alle uithoeken van dit land, elkaar zo nu en dan ontmoetend in datgene dat hen verbindt.

« Naar overzicht